Thủ tướng: Phát triển công nghệ chiến lược không chạy theo phong trào

Thủ tướng Lê Minh Hưng chiều 11/5 chủ trì phiên họp đầu tiên của Ban Chỉ đạo Chính phủ về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 sau khi Chính phủ khóa mới được kiện toàn.

Đánh giá tình hình từ đầu năm, người đứng đầu Chính phủ cho rằng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã có chuyển biến tích cực, song nhiều điểm nghẽn vẫn tồn tại.

Theo ông, cơ chế chính sách còn phân tán, chồng chéo; thiếu hướng dẫn cụ thể về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox), cơ chế đặt hàng nghiên cứu. Tiến độ xây dựng và kết nối dữ liệu còn chậm, nhiều cơ sở dữ liệu chuyên ngành chưa đảm bảo "đúng, đủ, sạch, sống", chưa dùng chung hiệu quả. Việc cắt giảm thủ tục hành chính và triển khai dịch vụ công trực tuyến còn hạn chế.

Thủ tướng yêu cầu người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện. Kết quả triển khai Nghị quyết 57 và Đề án 06 sẽ là tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu trong năm 2026.

"Tinh thần là làm có hiệu quả, thực chất, tuyệt đối không làm cho có hay làm đối phó", Thủ tướng nói.

Lãnh đạo Chính phủ yêu cầu tập trung phát triển đồng bộ hạ tầng số, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, bảo đảm kết nối và chia sẻ dữ liệu thông suốt để nâng cao hiệu quả quản trị, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Kinh tế dữ liệu và trí tuệ nhân tạo sẽ là trọng tâm của chuyển đổi số quốc gia.

Ông cũng yêu cầu thúc đẩy mô hình hợp tác giữa nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp để khơi thông nguồn lực nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa công nghệ. "Công nghệ chiến lược phải có kết quả cụ thể trong năm 2026", Thủ tướng nhấn mạnh.

Ông yêu cầu chuyển mô hình nghiên cứu từ phân tán sang đặt hàng theo các bài toán lớn, có sản phẩm và thị trường cụ thể, đồng thời áp dụng cơ chế tài chính đặc thù, chấp nhận rủi ro có kiểm soát.

Thủ tướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp Bộ Tài chính xây dựng cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ và nghiệm thu sản phẩm khoa học công nghệ theo kết quả đầu ra, báo cáo trong tháng 7.

Bộ Khoa học và Công nghệ cũng phải ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật, cơ chế định giá, mua sắm và thuê dịch vụ đối với phần mềm nội bộ, dữ liệu số và dịch vụ công nghệ số trong tháng 6. Bộ cũng hướng dẫn xác định các bài toán lớn, công nghệ chiến lược phù hợp tiềm năng từng ngành, địa phương; nâng cấp và khai thác dùng chung các phòng thí nghiệm trọng điểm phục vụ nghiên cứu công nghệ chiến lược.

Thủ tướng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ cùng Bộ Xây dựng xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn cho đường sắt tốc độ cao; Bộ Tài chính hướng dẫn cơ chế chi cho sản phẩm công nghệ chiến lược và sản phẩm thử nghiệm. Bộ Công an đưa Trung tâm Dữ liệu quốc gia vào khai thác trong tháng 6 để cung cấp hạ tầng kỹ thuật số cho các bộ, ngành và địa phương.

Theo báo cáo tại phiên họp, Chính phủ đã phê duyệt 10 nhóm công nghệ chiến lược trọng điểm cùng 30 sản phẩm công nghệ chiến lược. Doanh thu lĩnh vực công nghệ số tháng 4/2026 ước đạt 24 tỷ USD, công bố quốc tế tăng 11,3%.

Mạng 3G và 4G hiện phủ trên 99% dân số; 5G đạt 91,9% và dự kiến đạt 97% vào cuối năm 2026. Tốc độ Internet di động của Việt Nam xếp thứ 11/104 quốc gia, Internet cố định xếp thứ 12/154.

Cả nước đã cấp hơn 27,7 triệu căn cước mẫu mới, kích hoạt hơn 70,2 triệu tài khoản định danh điện tử. Nền tảng VNeID hiện cung cấp 50 tiện ích, tích hợp hơn 20,2 triệu giấy phép lái xe, 7,4 triệu đăng ký xe và 26,4 triệu thẻ bảo hiểm y tế. Ngoài ra, hơn 156 triệu hồ sơ khách hàng ngân hàng đã được xác thực; nền tảng "Bình dân học vụ số" thu hút hơn 1,6 triệu học viên.

Theo Chính phủ, 8 nghị quyết ban hành ngày 29/4 đã phân cấp 136 thủ tục hành chính, bãi bỏ 186 thủ tục và 890 điều kiện kinh doanh, đồng thời đơn giản hóa thêm 396 thủ tục hành chính.

Vũ Tuân